Asırlık eserlere hayat veren sanatçı, geçmişi geleceğe taşıyor
Sakarya’da yaşayan resim öğretmeni ve cilt sanatçısı Selman Temiz, evinin bir odasında oluşturduğu atölyesinde 9 yıldır asırlık yazma ve matbu eserleri titizlikle restore ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığından “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” unvanı alan Temiz, aile yadigârı Kur’an-ı Kerim ve dua kitaplarını yeniden yaşama kazandırırken, geleneksel cilt sanatını öğrencilerine de öğretiyor.
Evinin bir odasını sanat atölyesine dönüştürdü
Sakarya Cevat Ayhan Fen Lisesi’nde resim öğretmeni olarak görev yapan 52 yaşındaki Selman Temiz, geleneksel Türk sanatlarına duyduğu ilgiyi yıllar içinde cilt sanatına taşıdı. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinden mezun olduktan sonra sanat çalışmalarını sürdüren Temiz, 2007 yılında hat sanatı ustası Mehmet Memiş’ten ders aldı.
2017 yılında geleneksel sanatların önemli isimlerinden İslam Seçen’in cilt sanatı eğitimlerine katılmasıyla bu alana yönelen Temiz, daha sonra cilt ustaları Burak Kara ve Gürcan Mavili ile çalışmalarını geliştirdi. İlk üç yılını eğitimle geçirdiği bu sanat dalında öğrendiklerini eserler üzerinde uygulayan Temiz, bugün evinin bir odasında oluşturduğu atölyesinde çalışmalarını sürdürüyor.
Aile yadigârı eserleri yeniden yaşatıyor
Yaklaşık 9 yıldır cilt sanatıyla uğraşan Temiz, kendisine ulaştırılan eski yazma ve matbu eserleri önce inceleyerek ihtiyaç duyulan restorasyon işlemlerini gerçekleştiriyor. Özellikle aile yadigârı Kur’an-ı Kerim ve dua kitaplarının onarımını yapan Temiz, yıpranan sayfaları, yırtılan bölümleri ve dağılan ciltleri aslına uygun şekilde onarmaya çalışıyor.
Cilt sanatının kendisi için geçmişe dokunmak anlamına geldiğini belirten Temiz, “Cilt sanatı üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığının sanatçı tanıtım kartına sahibiz. Şu anda bu sanatın temsilcilerinden birisiyim. Geleneksel sanatlarımız içerisinde yer alan yazma ve matbu eserlerin restorasyonunu, tamiratını ve gerekli işlemlerini yapıyorum. Bu sanatla ilgilenmek isteyen, merak duyan kişilere de öğretmeye çalışıyorum.” dedi.
Restorasyon sürecini anlatan Temiz, eserlerin durumuna göre farklı işlemler uyguladıklarını ifade ederek, “Bize genellikle aile yadigârı Kur’an-ı Kerimler ve dua kitapları getiriliyor. Öncelikle kitabın durumunu inceliyor, nasıl bir işlem yapılması gerektiğini değerlendiriyoruz. Gerekiyorsa temizliğini yapıyoruz. Yırtıklar varsa onarıyoruz. Dikilmesi gerekiyorsa kitabı baştan sona dağıtıp yeniden toparlıyoruz. İhtiyaç duyulması halinde yeni bir cilt kapağı hazırlıyoruz. Eski dönemlerde nasıl yapılmışsa o özelliğini muhafaza ederek, orijinal haline en yakın şekilde restorasyonunu tamamlamaya gayret ediyoruz.” diye konuştu.
Geleneksel sanatı öğrencilerine öğretiyor
Cilt sanatının gelecek kuşaklara aktarılmasının önemli bir sorumluluk olduğunu vurgulayan Temiz, öğretmenlik görevini de bu amaç doğrultusunda değerlendirdiğini söyledi.
Lise öğrencilerine geleneksel Türk sanatlarını tanıttığını belirten Temiz, “10. sınıf resim dersimizde geleneksel sanatlarla ilgili konularımız var. Bu kapsamda sanatlarımızı tanıtıyor, bu sanatın temsilcisi olarak öğrencilere cilt sanatını öğretmeye gayret ediyorum. Belki öğrencilerimizden biri merak eder, hoşuna gider ve bu işi öğrenmek ister. Biz bu mirasın taşıyıcısı ve temsilcisiyiz. Bu nedenle elimizden geldiğince yeni nesillere ve öğrenmek isteyenlere aktarmak birinci vazifemiz.” ifadelerini kullandı.
İstanbul’dan da eserler getiriliyor
Yaptığı çalışmaların Sakarya dışından da ilgi gördüğünü belirten Temiz, özellikle İstanbul’dan kendisine ulaşanların bulunduğunu söyledi.
Geleneksel cilt sanatının yaşatılması ve daha fazla kişiye ulaşması için çalışmalarını sürdürdüğünü kaydeden Temiz, tarihi eserlerin korunarak gelecek nesillere aktarılmasına katkı sunmaya devam ediyor.

