Sakarya’nın sanayi, çevre ve mekânsal gelişimini yakından ilgilendiren Ferizli ve Kaynarca Endüstri Bölgeleri konusunu değerlendirmek üzere, şehrimizdeki sivil toplum kuruluşları bugün (10 Eylül 2026 Perşembe) İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Sakarya Şubesi’nde bir araya gelmiştir.
Şehrimizin sürdürülebilir geleceği ve ortak yol haritasının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilen toplantıya ait basın bülteni ve etkinlik fotoğrafları bilgilerinize sunulmuştur.
Yayın organınızda değerlendirmenizi rica eder, iyi çalışmalar dileriz.
BASIN AÇIKLAMASI
SAKARYA’NIN TOPRAĞI, SUYU VE HAVASI İÇİN ORTAK ÇAĞRI
5 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 11730 ve 11731 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ile Ferizli’de 179,22 hektar, Kaynarca’da ise 406,74 hektar olmak üzere toplam 585,96 hektarlık (yaklaşık 5 bin 860 dönüm) alan “Münferit Endüstri Bölgesi” ilan edilmiştir.
Bu karar; yalnızca yeni fabrikaların kurulacağı fiziki bir alanın belirlenmesi değildir. Karar; Sakarya’nın birinci sınıf tarım topraklarını, stratejik su havzalarını, hava kalitesini, hassas ekosistemini ve yüz binlerce hemşehrimizin anayasal sağlıklı yaşam hakkını doğrudan ilgilendirmektedir.
Sakarya’nın akademik meslek odaları, tarım ve esnaf temsilcileri, çevre dernekleri, sivil toplum örgütleri ve bu kentin geleceğini savunan tüm bileşenleri olarak 10 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirdiğimiz acil toplantı neticesinde ortak irademizi, teknik tespitlerimizi ve çağrımızı kamuoyuyla paylaşıyoruz:
Sanayiye Değil, Yanlış Yerde Sanayileşmeye Karşıyız
Sakarya’nın üretmesine, sanayisinin gelişmesine, katma değerli ihracatına ve nitelikli istihdam olanaklarının artmasına karşı değiliz. Aksine, yüksek teknoloji ve yüksek katma değer üreten çevre dostu yatırımların ilimize kazandırılmasını destekliyoruz.
Ancak sağlıklı sanayileşmenin değişmez kuralı doğru yer seçimidir. Sanayi her yere kurulamaz. Bir kenti kalkındırma iddiasıyla verimli tarım topraklarını, su kaynaklarını ve havayı geri dönüşü olmayacak biçimde feda etmek kalkınma değil, telafisi imkânsız bir yıkımdır.
Sakarya’nın Nemi ve Hâkim Rüzgârı Bu Kararı Tüm Şehrin Meselesi Yapmaktadır
Sakarya, uzun dönemli meteorolojik verilere göre Türkiye’nin en yüksek nem oranına sahip illerinden biridir. Yüksek nem tek başına kirlilik kaynağı olmasa da atmosferde kirletici partiküllerin asılı kalmasını, yoğunlaşmasını ve ikincil ince partikül oluşumunu hızlandırmaktadır. Bu nedenle Sakarya’da planlanan sanayi tesisleri, yalnızca fabrika bacalarından çıkan anlık emisyon verileri üzerinden değerlendirilemez.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Sakarya 2025-2029 Temiz Hava Eylem Planı’nda (1951-2024 yılları arasındaki meteorolojik verilere dayanılarak) Sakarya’nın hâkim rüzgâr yönünün kuzey-kuzeybatı olduğu ve rüzgâr hızının yüksekliği sebebiyle kirleticilerin kuzeyden doğrudan güneye taşındığı resmen tespit edilmiştir.
Yüz binlerce hemşehrimizin yaşadığı şehir merkezinin hemen kuzeyinde yer alan Ferizli ve Kaynarca’da kurulacak sanayi tesislerinin yayacağı emisyonlar yalnızca o sınırda kalmayacaktır. Kuzeyde yapılacak bir hata, rüzgâr taşınımıyla Adapazarı ve çevre ilçelerin soluduğu havayı doğrudan kirletecektir. Karar, yüz binlerce insanın yaşam ve sağlık hakkını birinci dereceden ilgilendirmektedir.
Acarlar Longozu Gibi Eşsiz Bir Sulak Alanın Yakınındayız
Kaynarca söz konusu olduğunda mesele sadece tarım arazisiyle sınırlı kalmamaktadır;
Sakarya’nın ve ülkemizin en değerli doğal miraslarından biri olan Acarlar Longozu doğrudan etki alanı içerisindedir.
Sakarya Valiliğinin resmî kayıtlarında “dünyanın 2’nci, Türkiye’nin tek parça halindeki en büyük longozu” olarak nitelendirilen ve Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan statüsünde korunan Acarlar Longozu; zengin flora ve faunaya ev sahipliği yapan hassas bir su ekosistemidir.
Böylesi hassas bir coğrafyada ilan edilen endüstri bölgelerinin yer altı suları, drenaj kanalları, yüzey akışları ve atmosferik çökelme boyutları bağımsız bilim heyetlerince incelenmeden adım atılamaz. Olası bir sızıntı veya endüstriyel kazada kirleticilerin sulak alana erişim riski, tesislerin su tüketimi ve çıkacak endüstriyel atıksuyun nasıl bertaraf edileceği şeffafça açıklanmalıdır.
Bir fabrika başka bir alanda planlanabilir; ancak Acarlar Longozu’nu başka bir yere taşımak mümkün değildir.
Tarımsal Üretim ve Gıda Güvenliği Göz Ardı Edilemez
Ferizli ve Kaynarca; buğday, mısır, ayçiçeği, fındık ve çok sayıda stratejik ürünün yetiştirildiği verimli Sakarya ovasının ayrılmaz parçalarıdır.
Sanayi emisyonları fabrika sınır duvarlarında durmaz. Kirletici partiküller toprağa ve tarım ürünlerinin üzerine çökelerek zamanla besin zincirine karışır. Toprak, sadece üzerine beton dökülecek boş bir parsel değildir; üretimdir, çiftçinin ekmeğidir, milletin gıda güvenliğidir.
Mevcut Sanayi Alanları Atıl Dururken Neden Yeni 5.860 Dönüm?
Sakarya’da hâlihazırda ilan edilmiş 9 Organize Sanayi Bölgesi bulunmakta, ancak bunların önemli bir kısmı fiilen tam kapasiteye ulaşamamış durumdadır:
Sakarya Otomotiv ve Metal İhtisas OSB’de (524 hektar) altyapı hazırlıkları sürdürülmektedir.
- Söğütlü OSB’de (229 hektar) kamulaştırma süreci devam etmektedir.
- Kaynarca Mobilya İhtisas OSB’de parsel tahsisi kâğıt üzerinde yüzde 100 görünmesine karşın, Sakarya Büyükşehir Belediyesi 2025 verilerine göre tahsis edilen 41 parselden yalnızca 3’ünde fiili üretim yapılmaktadır.
- Kuruluşu yaklaşık 35 yıl öncesine uzanan 1. OSB’de dahi henüz yatırıma dönüşmemiş atıl parseller bulunmaktadır.
Altyapısı tamamlanmamış, kamulaştırması bitmemiş ya da tahsis edilmesine rağmen üretime geçmemiş yüzlerce hektarlık alan dururken, alelacele 5.860 dönümlük tarım arazisinin sanayiye açılması planlama mantığıyla bağdaşmamaktadır.
Aynı Coğrafya, Değişen Tabelalar
Bu bölge 2021 yılından bu yana kamuoyunun gündemindedir. Önce “Kimya İhtisas”, ardından “Karma OSB” ve “Teknoloji Sanayi” gibi farklı başlıklarla getirilmek istenen projelere kentin tüm bileşenleri haklı gerekçelerle itiraz etmiştir.
Şimdi aynı arazinin merkezi bir kararla “Endüstri Bölgesi” statüsüne alınması akıllara şu soruyu getirmektedir: Kararın hukuki adı değişince Sakarya’nın gerçekleri mi değişti?
Toprağın vasfı değişmemiştir. Rüzgârın yönü, nehir yatakları, nem yoğunluğu değişmemiştir. Acarlar Longozu yerinde durmaktadır. Tabelayı değiştirmek, çevresel ve tarımsal riskleri ortadan kaldırmaz.
Sakarya; tarımını, havasını, suyunu ve doğal zenginliklerini koruyarak da sanayileşebilecek imkânlara sahiptir. Bunun yolu, “Önce alanı sanayiye açalım, çevresel etkileri sonra düşünürüz” anlayışı değildir; tam tersine bilimsel, şeffaf ve katılımcı bir planlamadır.
- Coğrafya ortadadır: Ferizli ve Kaynarca kuzeydedir.
- Meteoroloji açıktır: Hâkim rüzgâr kuzeyden esmekte, nem oranı yüksektir.
- Şehir merkezi ve nüfusun büyük kısmı rüzgârın doğrudan indiği güneydedir.
- Birinci sınıf tarım arazileri ve Acarlar Longozu bu sahadadır.
Böylesi hassas bir dengede hata payı yoktur. Fabrikalar her zaman alternatif alanlara taşınabilir; fakat kirlenen akiferleri, yok olan longozu, zehirlenen tarım arazilerini ve kaybedilen insan sağlığını geri getirmek mümkün değildir.
Cumhurbaşkanlığı kararı ile ilan edilen Ferizli ve Kaynarca Münferit Endüstri Bölgesi kararlarının; bilimsel veriler, kentin ekolojik yapısı, tarımsal öncelikleri ve kamu vicdanı gözetilerek ivedilikle geri çekilmesini ve yeniden değerlendirilmesini talep ediyoruz.
Sakarya’nın yarınları geri dönüşü olmayan hatalara kurban edilemez.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
