Ekim ayında üretici market ile girdi fiyatlarında yaşanan değişimler
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), Ekim ayında üretici market fiyatlarındaki farklılıklarla, girdi maliyetlerinde yaşanan değişimlere ilişkin hazırlanan raporu yayınladı.
“Ekim ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 999,2 ile limonda görüldü.
Limondaki fiyat farkını yüzde 333,6 ile kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma, yüzde 232,8 ile fındık (iç) takip etti.
Limon 11 kat, kuru incir 4,3 kat, havuç 3,8 kat, elma ve fındık ise 3,3 kat fazlaya satıldı.
Üreticide 3 lira 90 kuruş olan limon markette 42 lira 87 kuruşa, 135 lira olan kuru incir 585 lira 41 kuruşa,12 lira 50 kuruş olan havuç 47 lira 84 kuruşa, 21 lira 66 kuruş olan elma 72 lira 17 kuruşa, 350 lira olan fındık bin 164 lira 77 kuruşa satıldı.
Ekim ayında fiyatı en fazla artan ürün üreticide ve markette domates olurken, fiyatı en fazla düşen ürün ise üreticide ve markette limon oldu.”
Market fiyatları
“Ekim ayında markette 36 ürünün 25’inde fiyat artışı, 11’inde ise fiyat azalışı görüldü. Ekim ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 62,9 ile domates oldu. Domatesteki fiyat artışını yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan takip etti.
Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 16,5 ile limon oldu. Limondaki fiyat düşüşünü yüzde 8,9 ile maydanoz, yüzde 8,1 ile pirinç, yüzde 5,6 ile nohut ve yüzde 5,5 ile zeytinyağı izledi.”
Üretici fiyatları
“Ekim ayında üreticide 28 ürünün 15’inde fiyat artışı olurken 9 ’unda fiyat düşüşü görüldü. 4 üründe ise fiyat değişimi olmadı.
Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 44,3 ile limonda görüldü. Limondaki fiyat düşüşünü yüzde 7,2 ile zeytinyağı, yüzde 5,5 ile Antep fıstığı, yüzde 5,4 ile fındık ve yüzde 5 ile patates izledi.
Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 76,1 ile domateste görüldü. Domatesteki fiyat artışını yüzde 60,5 ile salatalık, yüzde 33,8 ile yeşil soğan, yüzde 33,7 ile yeşil fasulye ve yüzde 32,7 ile sivri biber izledi.”
Üretici fiyat değişiminin nedenleri
“Zeytinde yeni hasat döneminin başlamasıyla birlikte zeytinyağı fiyatlarında düşüş yaşanmıştır. Bu sezon zeytin rekoltesinin yüksek olması ve mevcut stoklarla birlikte arz artmış ve üretici fiyatları geçen senenin altına düşmüştür.
Limonda erkenci çeşitlerin hasat döneminin halen devam etmesi arzın artmasına fiyatların düşmesine neden olmuştur.
Patateste hasat döneminin sonuna gelinmiştir. Ürünlerin önemli bir bölümü depolara alınmıştır. Depo fazlası ürünlerin düşük fiyattan piyasaya sunulması üretici fiyatlarını düşürmüştür.
Fındıkta fiyatların baskılanması sebebiyle üretici fiyatları düşmüştür.
Antep fıstığında hasat döneminin tamamen sona ermesiyle piyasaya arz edilen üründeki artış üretici fiyatlarını düşürmüştür.
Domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabaktaki fiyat artışlarının sebebi tarla üretiminin bitip seraya geçiş sürecinde olunmasıdır.
Yeşil fasulyede hasat döneminin sonuna yaklaşılmasıyla arzdaki daralma üretici fiyatlarında artışa neden olmuştur.”
Girdi fiyatlarında yaşanan değişimler
“Ziraat Odaları aracılığıyla girdi piyasalarından alınan fiyat verilerine göre; Ekim ayında, Eylül ayına göre ÜRE gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2, amonyum sülfat gübresi yüzde 0,3 oranında artış gösterdi. Amonyum nitrat gübresinde ise değişim olmadı.
Geçen yılın Ekim ayına göre son bir yılda amonyum nitrat gübresi yüzde 67,7, amonyum sülfat gübresi yüzde 56,7, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 42,3, DAP gübresi yüzde 39,7, ÜRE gübresi yüzde 18,3 oranında arttı.
Ekim ayında Eylül ayına göre süt yemi yüzde 6,6, besi yemi yüzde 6,5, son bir yılda süt yemi yüzde 38,9, besi yemi yüzde 38,6 oranında arttı.
Elektrik fiyatları yıllık olarak yüzde 25,1 oranında artarken tarım ilacı fiyatları yüzde 27,7 oranında arttı. Ekim ayında mazot fiyatı aylık olarak yüzde 3,5 oranında, yıllık yüzde 73,4 oranında arttı.”
