Şubat ayında üretici market ile girdi fiyatlarında yaşanan değişimler
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Şubat ayında üretici market fiyatlarındaki farklılıklarla girdi maliyetlerinde yaşanan değişimleri değerlendirdi.
“Şubat ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 229,7 ile karnabaharda görüldü” diyen Bayraktar, açıklamasını şöyle sürdürdü;
“Karnabahardaki fiyat farkını yüzde 226,7 ile marul, yüzde 223 ile kuru soğan, yüzde 218,7 ile pırasa takip etti. Karnabahar ve marul 3,3 kat, kuru soğan ve pırasa 3,2 kat fazlaya satıldı. Üreticide 12 lira 36 kuruş olan karnabahar markette 40 lira 75 kuruşa, 16 lira 29 kuruş olan marul 53 lira 20 kuruşa, 4 lira olan kuru soğan 12 lira 92 kuruşa, 16 lira 18 kuruş olan pırasa 51 lira 58 kuruşa satıldı.
Şubat ayında fiyatı en fazla artan ürün hem üretici hem de markette marul olurken, fiyatı en fazla düşen ürün markette yeşil soğan, üreticide ise karnabahar oldu.”
Market fiyatları
“Şubat ayında markette 41 ürünün 28’inde fiyat artışı, 13’ünde ise fiyat azalışı görüldü. Şubat ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 50,3 ile marul oldu. Maruldaki fiyat artışını yüzde 34,2 ile sivri biber, yüzde 29,9 ile salatalık, yüzde 18,4 ile kabak ve yüzde 16,3 ile limon takip etti.
Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 14,2 ile yeşil soğan oldu. Yeşil soğandaki fiyat düşüşünü yüzde 11,9 ile domates, yüzde 11,7 ile kuru üzüm, yüzde 10,4 ile yeşil mercimek ve yüzde 9,8 ile zeytinyağı izledi.”
Üretici fiyatları
“Şubat ayında üreticide 33 ürünün 18’inde fiyat artışı olurken 7’sinde fiyat düşüşü görüldü. 8 üründe ise fiyat değişimi olmadı.
Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 29 ile karnabaharda görüldü. Karnabahardaki fiyat düşüşünü yüzde 27,3 ile kuru soğan, yüzde 12,8 ile domates, yüzde 9,1 ile fındık ve yüzde 8,2 ile patates izledi.
Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 49,9 ile marulda görüldü. Maruldaki fiyat artışını yüzde 39,5 ile sivribiber, yüzde 37,8 ile patlıcan, yüzde 36,3 ile salatalık ve yüzde 31,9 ile maydanoz izledi.”
Üretici fiyat değişiminin nedenleri
“Güzlük dönemde seralarda; salatalık, patlıcan ve sivri biber üretimine yönelen üreticilerimiz, baharlık sezonda domates üretimine yöneldiler. Domatesteki arz artışı üretici fiyatlarının düşmesine neden olurken salatalık, patlıcan ve sivri biberdeki arz düşüşü fiyatların artmasına yol açtı.
Talepteki azalma, karnabahar fiyatlarının gerilemesine sebep oldu. Kuru soğandaki fiyat düşüşünün nedeni, yüksek rekolteye bağlı oluşan arz fazlası ile artan sıcaklıkların depolarda bozulmalara yol açmasıdır. Üreticilerimiz, ürün kaybını önlemek amacıyla soğanı düşük fiyatla piyasaya sunmak zorunda kaldı.
Bazı bölgelerde aşırı yağışlar nedeniyle hasadın yapılamaması, marulda arz azalmasına neden oldu ve bu durum üreticide marul fiyatlarını yükseltti.”
Girdi fiyatlarında yaşanan değişimler
“Ziraat Odalarımız aracılığıyla girdi piyasalarından aldığımız fiyat verilerine göre; Şubat ayında, Ocak ayına göre amonyum sülfat gübresi yüzde 4,2, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 1,6, amonyum nitrat gübresi yüzde 1,3, DAP gübresi yüzde 0,5 oranında artış gösterdi. Buna karşın ÜRE gübresi yüzde 0,2 oranında düştü.
Geçen yılın Şubat ayına göre son bir yılda 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 38,5, üre gübresi yüzde 38,3, DAP gübresi yüzde 35,4, amonyum sülfat gübresi yüzde 33,3, amonyum nitrat gübresi yüzde 29,3 oranında arttı.
Şubat ayında Ocak ayına göre besi yemi yüzde 2,8, süt yemi yüzde 2,7, son bir yılda besi yemi yüzde 34,3, süt yemi yüzde 30,1 oranında arttı.
Elektrik fiyatları yıllık olarak yüzde 12,8 oranında artarken tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 oranında arttı. Şubat ayında mazot fiyatı aylık olarak yüzde 5,1 oranında artarken, yıllık yüzde 26,1 oranında arttı.”
| Seçilmiş Ürünlerde 25 Şubat Üretici, Hal, Pazar ve Market Fiyatları (TL/kg) | |||||||
| ÜRÜNLER | Fiyat (TL/kg) | Fiyat Farkı (Yüzde) | |||||
| Üretici | Hal | Pazar | Market | Hal/
Üretici |
Pazar/
Üretici |
Market/
Üretici |
|
| Karnabahar | 12,36 | 16,63 | 40,28 | 40,75 | 34,51 | 225,89 | 229,7 |
| Marul (adet) | 16,29 | 34,80 | 44,50 | 53,20 | 113,68 | 173,25 | 226,7 |
| Kuru Soğan | 4,00 | 8,13 | 12,58 | 12,92 | 103,13 | 214,58 | 223,0 |
| Pırasa | 16,18 | 22,88 | 39,34 | 51,58 | 41,35 | 143,09 | 218,7 |
| Maydanoz (adet) | 7,34 | 9,75 | 16,42 | 22,24 | 32,78 | 123,57 | 202,9 |
| Havuç | 12,90 | 15,80 | 31,94 | 37,09 | 22,48 | 147,62 | 187,5 |
| Ispanak | 23,36 | 32,63 | 51,50 | 65,24 | 39,66 | 120,46 | 179,3 |
| Yeşil Soğan (Demet) | 16,20 | 20,11 | 31,40 | 42,93 | 24,14 | 93,83 | 165,0 |
| Portakal | 17,80 | 28,25 | 38,16 | 45,24 | 58,71 | 114,37 | 154,2 |
| Kuru İncir | 250,00 | 630,00 | 631,59 | 152,00 | 152,6 | ||
| Mandalina | 18,50 | 29,38 | 43,29 | 46,34 | 58,78 | 134,01 | 150,5 |
| Fındık (iç) | 500,00 | 1200,00 | 1243,74 | 140,00 | 148,7 | ||
| Patates | 7,80 | 12,38 | 18,04 | 18,11 | 58,65 | 131,30 | 132,2 |
| Elma | 41,50 | 56,50 | 66,30 | 95,94 | 36,14 | 59,76 | 131,2 |
| Antep Fıstığı | 650,00 | 1450,00 | 1478,09 | 123,08 | 127,4 | ||
| Nohut | 36,78 | 65,00 | 81,75 | 82,31 | 76,73 | 122,27 | 123,8 |
| Limon | 45,00 | 65,17 | 84,00 | 100,66 | 44,81 | 86,67 | 123,7 |
| B. Lahana | 9,97 | 14,63 | 22,00 | 22,28 | 46,74 | 120,74 | 123,6 |
| Kuru Kayısı | 350,00 | 725,00 | 762,76 | 107,14 | 117,9 | ||
| Kabak | 61,25 | 89,50 | 95,00 | 129,04 | 46,12 | 55,10 | 110,7 |
| Kuru Üzüm | 110,00 | 230,00 | 231,45 | 109,09 | 110,4 | ||
| Kuru Fasulye | 39,86 | 65,00 | 82,50 | 83,68 | 63,07 | 106,97 | 109,9 |
| Sivri Biber | 58,25 | 74,00 | 115,00 | 117,88 | 27,04 | 97,42 | 102,4 |
| Domates | 35,00 | 43,65 | 60,83 | 70,46 | 24,71 | 73,81 | 101,3 |
| Yeşil Mercimek | 39,43 | 65,00 | 74,00 | 74,20 | 64,85 | 87,67 | 88,2 |
| Kuzu Eti | 629,51 | 1097,41 | 74,3 | ||||
| Pirinç | 52,77 | 72,00 | 82,50 | 89,91 | 36,44 | 56,34 | 70,4 |
| Kırmızı Mercimek | 45,88 | 70,00 | 75,50 | 76,13 | 52,57 | 64,56 | 65,9 |
| Salatalık | 77,50 | 100,00 | 125,83 | 126,08 | 29,03 | 62,37 | 62,7 |
| Patlıcan | 68,75 | 93,50 | 110,83 | 111,06 | 36,00 | 61,21 | 61,5 |
| Dana Eti | 621,04 | 954,55 | 53,7 | ||||
| Yumurta | 4,18 | 6,00 | 6,33 | 43,54 | 51,4 | ||
| Zeytinyağı | 285,31 | 313,12 | 9,7 | ||||
| Beyaz peynir | 363,24 | ||||||
| Kaşar peyniri | 474,91 | ||||||
| Yoğurt | 78,52 | ||||||
| Tereyağ | 584,33 | ||||||
| Mısırözü yağı | 104,77 | ||||||
| Ayçiçek yağı | 105,47 | ||||||
| Tavuk Eti | 123,16 | ||||||
| Toz şeker | 46,89 | ||||||
Not: Hal, pazar ve market verileri Ankara, İzmir, İstanbul, Mersin, Antalya ve Bursa illerinden derlenen ortalama fiyatlardır. Üretici fiyatları ise ürünlere göre önemli üretim merkezlerinden derlenmektedir. Pirinç (Osmancık), kuru fasulye, nohut, kırmızı ve yeşil mercimek için belirtilen hal fiyatları toptan satış fiyatlarıdır. Dana eti, kuzu eti, Antep fıstığı ve fındık fiyatı serbest piyasa fiyatıdır. Yumurta üretici fiyatları Başmakçı ve Kaytaş verilerinin ortalaması alınarak derlenmektedir.
